درباره استان هرمزگان

تاریخ این منطقه و زندگی مردمان ساکن در آن در واقع بخشی از تاریخ خلیج فارس بوده و با آن پیوندی ناگسستنی یافته است. پیش رفتگی اقیانوس هند که امواج آن بر کناره های استان های سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان بوسه می زند از زمان هخامنشیان به نام خلیج فارس خوانده می شده است. نزدیکی خلیج فارس به پایتخت دولت هخامنشی باعث توجه آنها به این محدوده نیلگون شده و تسلط بر آن را در جهت حراست از کیان خود ضروری می دانستند. از اینرو برخی از مورخان بر این باورند که بندرعباس در دوره هخامنشی وجود داشته و دارای اهمیت بوده است. این عنایت تا سلسله های بعدی نیز استمرار یافته به طوریکه طبق اسناد موجود تاریخی در دوران داریوش هخامنشی و انوشیروان ساسانی کشتی های تجاری از خلیج فارس و بنادر آن استفاده کرده و تا مرزهای سبلان و حتی چین را در می نوردیدند. بندرلنگه نیز در دوره هخامنشی از بنادر مهم تجاری خلیج فارس بوده که به دلایل تاریخی دستخوش سیر قهقرایی می گردد تا مجددا در قرون اخیر این بندر همراه با بندر کنگ که در 5 کیلومتری آن قرار دارد دارای اهمیت تجاری می شود. این بنادر در دوران سلسله های زندیه و قاجاریه، مرکز تجارت مروارید بوده و از رونق اقتصادی شایان توجهی برخوردار می شوند، به نحوی که بندرکنگ در دوره قاجار به عروس بنادر اشتهار می یابد.جهانگردان عرب و اروپایی در سفرنامه های خود از رونق تجارت بازارهای بزرگ و نظافت کوی و برزن شهرها سخن گفته اند. برطبق این سفرنامه ها در هرمز قدیم کوچه ها را با حصیر و حتی در بعضی نقاط با قالی فرش می کرده و برای جلوگیری از گرمای آفتاب پرده های کتانی زیبا بر پنجره ها می آویختند. صدور انواع کالاهای تجارتی مانند نیشکر، نیل، مروارید و فرآورده های کشاورزی و دامی از هرمز به داخل ایران و هند و اروپا خود نشان از آبادانی این شهر می دهد. گفته شده که برای تیمور لنگ گورکانی بهترین انواع لولو و مروارید را از هرمز به ارمغان می آوردند. بعضی از آثار تاریخی به جا مانده در استان که هر کدام مربوط به دوره ای از تاریخ دیرپا و پرفراز و نشیب این خطه است منعکس کننده قدمت، دیرنگی و شکوفایی تمدن آن است. هر چند بیشتر آثار باستانی استان مربوط به دوران صفویه و بعد از آن است و اکثر بناهای قدیمی دستخوش تطاول طبیعت شده و یا با هجوم و تاراج اقوام تجاوزگر از میان رفته است، ولی بعضی از این آثار به جا مانده مانند قلعه فین که تاریخ بنای آنرا زمان اردشیر بابکان می دانند و یا خرابه های شهر باستانی خربس در قشم که مربوط به دوره مادها است. این حقیقت را که منطقه هرمزگان نیز از گذشته کانون و پذیرای تمدنی کهن بوده، به اثبات می رساند.پس از رخداد رنسانس و بویژه انقلاب صنعتی که نتیجه تبعی آن رشد کشورهای اروپایی و گسترش استعمار و تجاوزگری در جهان بود، اقیانوس هند، خلیج فارس و بنادر و جزایر واقع در آن مورد هجوم سوداگری غرب قرار گرفت. پرتغالی ها نخستین اروپائیانی بودند که اولین کشتی های خود را به فرماندهی واسکودوگاما در سال 1498 میلادی و ناوگان بعدی را به فرماندهی البوکرک در سال 1507 میلادی به خلیج فارس اعزام داشتند. در سال 914 هجری شمسی که حکومت مرکزی ایران ضعیف و دستخوش تفرقه و بی سیاستی بود، جزیره هرمز به تصرف ارتش متجاوز پرتغال درآمده و سیف الدین حاکم جزیره در نبردی نابرابر شکست خورد و متواری شد. پرتغالی ها بیش از یک قرن بر هرمز، کیش و بندرعباس مسلط بوده و مقدرات مردم آنرا در دست خود گرفتند. سایر دول استعمارگر اروپا نیز مانند انگلیس و هلند و حتی فرانسه در کسب منافع تجاری از همتای پرتغالی خود عقب نمانده و هر یک به نوبه خود سهمی از این خوان گسترده می خواستند تا اینکه سرانجام در سال 1031 هجری قمری شاه عباس صفوی با استفاده از رقابت موجود بین دول فوق و توسط سردار خود امام قلی خان با اقدام نظامی به سلطه 117 ساله پرتغالیها خاتمه داد. به پاس این پیروزی بندر گمبرون به نام بندرعباس خوانده شد و رونق خود را از آن زمان آغاز کرد.


از تقسیمات کشوری بیشترین گستره استان هرمزگان تا سال 1345 در محدوده استان کرمان قرار داشت که در این سال به فرمانداری کل تبدیل گردید و سپس در سال 1346 به استان ساحلی و سرانجام در سال 1355 به استان هرمزگان تغییر نام پیدا کرد.


استان هرمزگان با مساحت 8/68475 کیلومتر مربع در جنوب ایران و حاشیه شمالی خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد و شامل 14 جزیره، حدود 40 بندرکوچک و بزرگ، 13 شهرستان، 21 شهر، 29 بخش و 76 دهستان است. بندرعباس (به عنوان مرکز استان)، بندرلنگه، بندرخمیر، حاجی آباد، میناب، جاسک، رودان، پارسیان، ابوموسی، بستک، قشم، بشاگرد و سیریک شهرستان های این استان است. هرمزگان جاذبه های گردشگری و آثار تاریخی بسیاری دارد که همواره گردشگران زیادی را به خود جلب می نماید. استان هرمزگان ترقی و بالندگی خود را که از چند دهه قبل شروع شده، پس از انقلاب اسلامی با شتابی مضاعف ادامه داده و می رود تا به یکی از استانهای پیشرفته کشور تبدیل شود.

جمعیت استان هرمزگان

بر اساس آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1385 ، جمعیت استان هرمزگان 1403674 نفر می باشد که از این میزان 661325 نفر ساکن شهرها 740605 نفر در مناطق روستایی و 1744 نفر غیر ساکن می باشند.

آب و هوا

به جز نوار باریک ساحلی به عمق حداکثر 30 کیلومتر از ساحل دریا که دارای اقلیم گرم و مرطوب است و مناطق کوهستانی و جلگه های نسبتا مرتفع نواحی شمال مجاور مرزهای کرمان و فارس که از آب و هوای نیمه معتدل برخوردارند ، سایر نواحی هرمزگان در محدوده مناطق گرم و خشک قرار دارد .